TASARIM KURAMLARI VE MEKAN

Dersin amacı

Dersin amacı; ilk mekânsal arketiplerden Antik Çağ ve Doğu kültürlerine uzanan tarihsel süreçte mekân, tasarım kuramları ve toplumsal yapı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Öğrencilerin kent, kamu, konut, mahremiyet ve anıtsallık kavramlarını kuramsal metinler ve tarihsel örnekler üzerinden çözümlemelerini sağlamak; antik dönem mekân anlayışlarının günümüz iç mimarlık pratikleri ve tasarım kuramları üzerindeki yansımalarını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirme becerisi kazandırmaktır.

Dersin içeriği

Bu ders; tasarım kuramları ve mekân kavramının tarihsel gelişimini ilk mekânsal arketipler, mitoloji ve kozmoloji çerçevesinde ele alır. Antik Mısır, Mezopotamya, Antik Yunan ve Roma uygarlıklarındaki kamusal, anıtsal ve konut mekânı kuramları ile kentleşme olgusu incelenir. Vitruvius’un De Architectura yapıtı odağında klasik mimari kuramlar, oran, mahremiyet ve sosyal hiyerarşi kavramları tartışılır. Erken Hıristiyan, Bizans ve Kadim Doğu (Çin/Hint) mekân anlayışları değerlendirilerek, antik çağ mekân kuramlarının günümüz iç mimarlık söylem ve uygulamalarına etkileri eleştirel bir yaklaşımla analiz edilir.

Kaynaklar

1. Gombrich, E. H. (2013). Sanatın öyküsü (E. Gökteke & Ö. Erduran, Çev.; 5. bs.). Remzi Kitabevi. 2. Pallasmaa, J. (2014). Tenin gözleri: Mimarlık ve duyular (A. Uşşaklıgil, Çev.). YEM Yayın. 3. Vitruvius, P. (2017). Mimarlık üzerine on kitap (S. Güven, Çev.). Şevki Vanlı Mimarlık Vakfı Yayınları. 4. Bachelard, G. (2018). Mekânın poetikası (A. Derman, Çev.). İletişim Yayınları. 5. Ching, F. D. K. (2015). Mimarlık, biçim, mekân ve düzen (O. L. Elagöz, Çev.). YEM Yayın. 6. Giedion, S. (2015). Mimarlıkta zamansallık, mekân ve yapı (B. Madra, Çev.). YEM Yayın. 7. Kuban, D. (2016). Mimarlık kavramları: Kuramsal bir düşünce alanına giriş (9. bs.). YEM Yayın. 8. Norberg-Schulz, C. (2006). Varlık, mekân ve mimarlık (A. Uşşaklıgil, Çev.). YEM Yayın.

Önerilen diğer hususlar

Öğrencilerin haftalık olarak belirlenen kuramsal metinleri (özellikle Vitruvius okumalarını ve mekanın felsefesiyle ilgili makaleleri) derse gelmeden önce okumaları ve dersteki tartışmalara aktif katılım sağlamaları önerilir. Mekanın sadece fiziksel bir strüktür olarak değil; mitoloji, sosyoloji, politika ve felsefe ile ilişkili bir kurgu olarak değerlendirilmesi beklenmektedir.

Öğrenme çıktıları

1. 1 Mekân kavramı, ilk mekânsal arketipler, mitoloji ve kozmoloji arasındaki ilişkiyi kuramsal çerçevede açıklar.
2. 2 Antik Mısır, Mezopotamya, Yunan ve Roma uygarlıklarındaki kamusal, anıtsal ve konut mekânı kurgularını toplumsal yapı bağlamında karşılaştırmalı olarak analiz eder.
3. 3 Vitruvius’un De Architectura yapıtı ve Pallasmaa’nın duyusal/fenomenolojik mekân yaklaşımı odağında klasik ve modern tasarım kuramlarını değerlendirir.
4. 4 Antik Çağ ve Kadim Doğu kültürlerindeki mekân, oran, mahremiyet ve hiyerarşi anlayışlarının tarihsel dönüşüm süreçlerini sorgular.
5. 5 Antik dönem mekân kuramları ile çağdaş iç mimarlık söylem ve tasarımları arasındaki tarihsel-kuramsal sürekliliği ve etkileri sentezler.

Haftalık konular

Değerlendirme

AKTS iş yükü