EEM409
YÜKSEK GERİLİM TEKNİKLERİ
- Yarıyıl
- 7
- Türü
- Zorunlu
- Teori / Uygulama / Lab.
- 3 / 2 / 0
- AKTS
- 5
- Öğretim düzeyi
- Lisans
- Öğretim türü
- Birinci Öğretim
- Öğretim elemanı
- Dr. Öğr. Üyesi Buse SERT DAĞLI
- Ön koşul dersleri
- Yok
- Staj durumu
- Yok
Dersin amacı
1. Yüksek gerilim (YG) kullanımının nedenlerini ve avantajlarını öğretmek ve YG sorunları ile YG uygulamalarını tanıtmak. 2. Analitik, sayısal ve deneysel elektrostatik alan hesaplama yöntemlerini öğretmek ve yüksek elektrik alanlarında boşalma olaylarını değerlendirmek. 3. Gaz, katı ve sıvı yalıtkanlarda temel boşalma olaylarını ve özelliklerini tanıtmak. 4. Aşırı gerilimlerin kaynaklarını ve bunlara karşı koruma yöntemlerini öğretmek.
Dersin içeriği
Elektrostatik alanlar: temel elektrot sistemleri, maksimum elektrik alan şiddetinin yaklaşık hesaplanması, çok tabakalı (yalıtkanlı) elektrot sistemleri, elektrostatik alan benzetimleri için sayısal yöntemler. Boşalma olaylarına giriş: gazlarda boşalma olayları (Townsend ve Kanal boşalma teorileri; korona, yıldırım ve yüzey boşalmaları); katı ve sıvı Yalıtkanlarda boşalma olayları. Aşırı gerilimlerin nedenleri ve bunlara karşı koruma.
Kaynaklar
Ders notları, Aydogan Ozdemir M. Özkaya, Yüksek Gerilim Tekniği, Cilt 1, Birsen Yayınevi, İstanbul 2008.
Önerilen diğer hususlar
Yok
Haftalık konular
| 1. hafta | Yüksek gerilime giriş: gerilim sınıflandırması, iletim sistemlerinde YG kullanım gerekçesi, temel terimler ve tanımlar |
|---|---|
| 2. hafta | Elektrot sistemlerinde delinme olayları – Düzlemsel elektrot sistemleri |
| 3. hafta | Elektrot sistemlerinde delinme olayları – Silindirik elektrot sistemleri, Paschen kanunu |
| 4. hafta | Elektrot sistemlerinde delinme olayları – Küresel elektrot sistemleri, düzgün olmayan alanlarda delinme |
| 5. hafta | Dielektrik kayıplar: kayıp açısı, dielektrik malzemelerde ısınma ve yaşlanma etkileri |
| 6. hafta | Korona olayı ve korona kayıpları: oluşum mekanizması, iletim hatlarına etkileri, azaltma yöntemleri |
| 7. hafta | Yüksek gerilim izolatörleri: türleri, malzemeleri, elektriksel ve mekaniksel seçim kriterleri |
| 8. hafta | Ara Sınav |
| 9. hafta | Havai hat donanımları: iletken ve kablo çeşitleri, direk tipleri, montaj elemanları. |
| 10. hafta | Yüksek gerilimde kullanılan donanımlar: kesiciler, ayırıcılar, akım-gerilim trafoları, parafudrlar. |
| 11. hafta | Yüksek gerilimin üretilmesi: AC, DC ve darbe (impuls) gerilim üretim devreleri. |
| 12. hafta | Yüksek gerilimin ölçülmesi: küresel boşluk, kapasitif/rezistif bölücüler, dijital ölçüm sistemleri |
| 13. hafta | Darbe gerilimleri ve izolasyon koordinasyonu: yıldırım ve anahtarlama darbeleri, koordinasyon ilkeleri |
| 14. hafta | Topraklama sistemleri, yıldırım oluşumu ve yıldırımdan korunma yöntemleri |
| 15. hafta | Final Sınavı |
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri
- Ara Sınav %100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri
- Yarıyıl Sonu Sınavı %100
Yarıyıl(yıl) içi etkinliklerin ve yarıyıl(yıl) sonu sınavının başarı notuna katkısı
- Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri %60
- Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri %40
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam (saat) |
|---|---|---|---|
| Quiz | 1 | 6 | 6 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 14 | 3 | 42 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Toplam iş yükü / AKTS | 136 saat · 4,53 AKTS | ||